English Danish Finnish French German Italian Norwegian Swedish
Na ndiqni në Facebook

Hyrje në portal

Enter Amount:

Dhuroni ndihmë Institutit Alb-Shkenca duke shfrytëzuar sistemin e sigurt PayPal.
19
Sep
2014
Fjalimi i Gentian Zyberit mbajtur në Prishtinë me datë 29 gjatë seancës plenare të Takimit të 9-të PDF Shtyp Shpërndaje me e-post
Shkruar nga Administrator   
AddThis Social Bookmark Button

Të nderuar të ftuar,

Të dashur miq dhe kolegë të Institutit Alb-Shkenca,

Është një kënaqësi që ndodhem sot para jush në cilësinë e Drejtorit të Përgjithshëm të Institutit Alb-Shkenca. Dëshiroj të falënderoj me këtë rast kolegët dhe miqtë për besimin e tyre dhe Nikon për fjalët e mira në adresën time.

Këtë prezantim para jush e kam ndarë në tre pjesë. Ju premtoj se nuk do zgjatem shumë, pasi disa prej këtyre çështjeve do të mbulohen në detaje nga kolegët e tjerë.

Një falënderim për Nikon
Së pari do të më lejoni të them disa fjalë për ideatorin dhe kryetarin e nderit të Institutit, Dr. Niko Qafoku. Pastaj dëshiroj t’ju njoh shkurtimisht me planet e Institutit për vitet në vijim dhe të flas në lidhje me disa nga zhvillimet në arsimin e lartë. Dhe në fund kam një mesazh personal për të gjithë kolegët të cilët merren me mësimdhënie dhe kërkim shkencor.

Niko, të falënderoj në emër të anëtarëve të Institutit dhe miqve e kolegëve të përbashkët për tre gjëra. Së pari për vizionin tënd për të hedhur themelet e Institutit dhe për të mbledhur rreth vetes një grup të përkushtuar personash që kanë bërë të mundur organizimin e këtyre aktiviteteve shkencore për vite me radhë. Instituti përmbush një nevojë të kërkuesve shqiptarë nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia për të pasur një forum rreth të cilit të bashkohen, të ndajnë rezultatet e kërkimit të tyre shkencor, dhe të njihen, miqësohen dhe të bashkëpunojnë me njëri-tjetrin.

Së dyti, të lavdëroj për stilin tënd gjithëpërfshirës të drejtimit. Kështu, vendimet në Institut janë marrë vazhdimisht pas konsultimit të gjerë në administratën e Institutit me votat e shumicë së Bordit Drejtues. Besoj se ky është një shembull demokratik për t’u ndjekur nga institucione të edukimit, por edhe nga sektorë të tjerë të jetës publike të shoqërisë shqiptare.

Së treti, të falënderoj për punën e palodhur përgjatë këtyre viteve dhe kohën që ke dhënë me bujari për Institutin dhe nëpërmjet tij për të gjithë studiuesit shqiptarë të mbledhur rreth tij. Për të gjithë ata që bëjnë kërkim shkencor në një ambient tejet konkurrues si ai amerikan, në një institucion të mirënjohur të kërkimit shkencor botëror, koha është burimi më i çmueshëm. Atëherë kur ti mund të shkruaje një artikull tjetër apo mund të shkruaje një propozim tjetër për të marrë fonde për të shtyrë përpara karrierën tënde, apo të shpenzoje më shumë kohë me familjen, ti i ke dhënë Institutit kohën dhe energjinë tënde në vitet më të mira e në mënyrë vullnetare për më shumë se një dekadë.

Niko, kjo nuk është lamtumirë, sepse ti mbetesh një nga shtyllat e Institutit si kryetar nderi i tij, si memoria institucionale dhe si urë lidhëse mes diasporës intelektuale, studiuesve shqiptarë dhe strukturave përkatëse shtetërore në shërbim të zhvillimit të kërkimit shkencor shqiptar.

Shumë falemnderit për punën që ke bërë deri më tani dhe së bashku me kolegët e tjerë do të jetë një kënaqësi që të vazhdojmë të punojmë së bashku në kuadër të Institutit për shumë vite që vijnë.

Planet e Institutit dhe reformat në arsimin e lartë dhe kërkimin shkencor
Më lejoni tani të kaloj në planet e Institutit për vitet e ardhshme dhe të shpreh shkurtimisht disa mendime ne lidhje me zhvillimet në arsimin e lartë dhe kërkimin shkencor, në kuadër të temës bosht të takimit, shkenca si faktor i rëndësishëm i zhvillimit të qëndrueshëm shoqëror-ekonomik.

Vitin që vjen Instituti Alb-Shkenca do të organizojë Takimin e 10-të dhe do të festojë dhjetëvjetorin e vet të parë. Deri më tani Instituti ka funksionuar kryesisht si rrjet i kërkuesve shkencorë, duke pëmbushur njëkohësisht dy funksione: duke i dhënë mundësinë këtyre kërkuesve që të prezantojnë punimet e tyre shkencore dhe të njihen me kolegë që punojnë në të njëjtën fushë. Ky është një funksion i rëndësishëm, një integrim pa shumë zhurmë e bujë, por i vërtetë i hapësirës shkencore mbarëshqiptare, dhe diçka që Instituti do të vazhdojë ta kryejë edhe në të ardhmen. Kostot financiare për këtë shërbim ndaj shkencës dhe shoqërisë shqiptare kanë qenë minimale, kryesisht në sajë të dedikimit dhe të punës vullnetare dhe mijëra orëve të shpenzuara nda kolegët e këshillit drejtues dhe administratës së përgjithshme të Institutit!

Falënderoj gjithashtu edhe ministritë e arsimit të Kosovës, Shqipërisë dhe Maqedonisë dhe rektorët e universiteteve kryesorë në tre shtetet që na kanë përkrahur vazhdimisht në realizimin e këtyre takimeve, duke përfshirë dhe këtë aktivitet. Ne shpresojmë se ky bashkëpunim do të vijë në rritje si sasiore ashtu edhe cilësore.

Janë tre drejtime në të cilat Instituti do të mundohet të japë kontributin e vet, duke shfrytëzuar kapacitet e kufizuara financiare që ka në dispozicion. Së pari, në vitet që vijnë aktiviteti i Institutit do të zgjerohet në drejtim të trajnimit të studiuesve të rinj në metodat kërkimore dhe në publikimin e punës kërkimore në revista shkencore ndërkombëtare. Kjo do të jetë një pjesë e programit të Takimit, të cilën neve e kemi aplikuar më përpara, por që tanimë synojmë ta kthejmë në një pjesë standarde të programit të Takimit.

Së dyti, fusha tjetër në të cilën Instituti do të mundohet të kontribuojë në fushën e arsimit të lartë është mbështetja e përgatitjes së teksteve bazë mësimore për studentët në fusha të ndryshme të shkencës, sipas nëntë seksioneve shkencore të Institutit. Një numër i madh i teksteve mësimore universitare mbeten të pa-përditësuara me literaturën e fundit bashkëkohore dhe kjo është një nga sfidat e përmirësimit të arsimit të lartë shqiptar.

Së treti, një shqetësim i vënë në dukje shpeshherë janë edhe bibliotekat e varfra në materiale dhe mungesa e aksesit në databaza ndërkombëtare si në universitetet publike ashtu edhe në ato private. Ministritë e Arsimit dhe vetë universitetet duhet të marrin masa që kjo gjendje të ndryshohet. Kolegë të Institutit Alb-Shkenca mundet të ofrojnë ndihmesën e vet në transferimin e fondeve të librave nga vende dhe institucione të tjera, dhe të këshillojë në lidhje me databazat më të përshtatshme.

Këtë vit në Shqipëri është folur shumë për reformën në arsimin e lartë dhe kërkimin shkencor dhe ka dy komisione që punojnë në këtë drejtim, përkatësisht Komisioni për Reformën në Arsimin e Lartë dhe Kërkimin Shkencor (KALKSH) dhe Komisioni i Ekspertëve për Reformën në Sistemin e Shkencës (KRSH). Dy raporte janë përgatitur nga KAKLSH në prill dhe korrik 2014 dhe një nga KRSH në qershor 2014. IASH ka bërë komentet e veta në raportin e parë të prillit 2014 të KALKSH-së, të cilat edhe janë konsideruar në raportin përfundimtar të korrikut 2014.

Fjala reformë është një fjalë shumë e ngarkuar dhe nënkupton ndryshime të mëdha apo thelbësore në një sistem. Por sistemi i arsimit të lartë dhe kërkimit shkencor është i atillë që pranon ndryshime graduale dhe nuk reagon mirë ndaj ndryshimeve të mëdha apo radikale, sic e ka provuar edhe vetë historia e ndryshimeve që i janë bërë këtij sistemi në Shqipëri gjatë dy dhjetëvjecarëve të fundit. Në fakt, zhvillimet e fundit në Shqipëri nuk janë reformë, por thjesht zbatim i ligjit dhe kontroll cilësie ndaj institucioneve të arsimit të lartë, disa nga të cilët ishin kthyer në zyra shitje diplomash fiktive. Numri i institucioneve të arsimit të lartë në Shqipëri është një rekord për librin Guiness. Sa për ilustrim, Norvegjia, shteti ku punoj, me sipërfaqe 300 mijë kilometra katrore dhe pesë milion banorë ka tetë universitete, të gjitha publike. Shqipëria me sipërfaqe dhjetë herë më të vogël dhe tre milion banorë ka dymbëdhjetë universitete publike dhe shtatë private! Inflacioni është i qartë!

Masivizimi i pastudiuar i arsimit të lartë dhe mungesa e kontrollit të cilësisë ka shkaktuar një rënie të nivelit të arsimit të lartë. Në të njëjtën kohë, puna kryesore e stafit në universitetet tona është mësimdhënia. Përvec avancimit me tituj dhe përmbushjes së kritereve formale nuk ka asnjë incentiv tjetër për të bërë kërkim shkencor dhe në fakt as edhe kushte minimale për këtë qëllim. Ky është një problem i madh, efekti i të cilit do të ndihet sepse një pedagog që nuk ka mundësi dhe kohë të bëjë kërkim dhe të përditësohet me literaturën e fundit nuk do të transmetojë nivelin e duhur të njohurive tek studentët e vet.

Raporti i korrikut i KALKSH-së, ai përfundimtar, përmban disa ide mjaft të mira në lidhje me drejtimin e arsimit të lartë dhe kërkimit shkencor, të bazuara në një studim të hollësishëm të situatës së arsimit të lartë në Shqipëri që nga viti 1990 dhe trendet botërore.

Mesazhi personal
Së fundmi, dëshiroj të jap një mesazh personal për të gjithë kolegët këtu në këtë sallë në lidhje me funksionin tonë si bartës të dijes dhe misionit civilizues të shoqërisë sonë.

Neve na është besuar një mision fisnik, ai i edukimit të brezave të rinj me dijet e nevojshme shkencore dhe të punës për përmirësimin e kushteve sociale, ekonomike dhe kulturore të shoqërisë. Përvec dijeve solide shkencore ne duhet t’u mëkojmë studentëve tonë edhe etikën e punës dhe integritetin personal. E këto cilësi duhet t’i reflektojmë edhe vetë me punën dhe shembullin tonë.

Duke i uruar suksese në punën tuaj të gjithë juve dhe punime të mbara konferencave të vecanta shkencore që do të organizohen në dy ditët e ardhshme, ju falënderoj për interesin tuaj në punën e Institutit dhe ju ftoj t’i bashkoheni aktiviteteve dhe qëllimit tonë për përmirësimin e nivelit të arsimit të lartë dhe kërkimit shkencor në hapësirën shkencore shqiptare dhe bërjen e asaj pjesë të denjë të hapësirës shkencore europiane dhe botërore.

Ju faleminderit për vëmendjen.

Gentian Zyberi

Prishtinë, 29 gusht 2014

Last Updated on Friday, 19 September 2014 13:44
 
16
Sep
2014
Kontributi i Institutit Alb-Shkenca në Katedrën e Bioetikës UNESCO PDF Shtyp Shpërndaje me e-post
Shkruar nga Administrator   
AddThis Social Bookmark Button

Dr. Altin Stafa*, Prof. Mentor Hamiti**
*Drejtues i Njësisë së Shqipërisë ** Drejtues i Njësisë së Maqedonisë
International Network of the UNESCO Chair in Bioethics (www.unesco-chair-bioethics.org)

Rrjeti ndërkombëtar i Katedrës së Bioetikës pranë UNESCO-s, me seli në Qendrën Ndërkombëtare të Legjislacionit Shëndetësor dhe Etikës së Universitetit Haifa, Izrael, u krijua më 24 qershor 2001 mbi bazën e një marrëveshje nënshkruar prej Drejtorit të Përgjithshëm të UNESCO-s të atëhershëm Prof. Koïchiro Matsuura dhe Rektorit të Universitetit Haifa, Izrael, Prof. Amnon Carmi.
Qëllimi i këtij Institucioni është të koordinojë dhe të stimulojë një rrjet ndërkombëtar për prmovimin dhe mësimdhënien e etikës mjekësore, dialogun mes institucioneve të arsimit të lartë si në vendet e zhvilluara dhe në ato në zhvillim, dhe perpilimin e një teksti mësimor të përditësuar për mësimdhëninen e etikës mjekësore, tekst i cili do të përmbushë nevojat universitare në institucionet e vendeve anëtare te Rrjetit.

Egziston një nevojë urgjente në rritje për promovimin e etikës mjekësore në mënyrë të artikuluar, sidomos në institucionet e arsmimit të lartë. Kjo nevojë është pasojë e disa proceseve shoqërore dhe shkencore aktualisht në evoluim, mes të cilave përmendim reformat e sistemeve shëndetësore, globalizimi i shëndetësisë, nevoja për shpërndarje më efikase të burimeve shëndetësore (teknike dhe njerëzore), rritja e nivelit të informacionit mjekësor të pacientëve, rritja masive e përdorimit të teknologjisë mjekësore, rritja potenciale e nivelit të shërbimeve mjekësore si pasojë e arritjeve të reja shkencore dhe gjenerimi i dilemave të reja bioetike.
Rrjeti ndërkombëtar i Katedrës së Bioetikës pranë UNESCO-s, përbëhet aktualisht nga 35 njësi të cilat përfaqësojnë 33 shtete të ndryshme në të 5 kontinentet, mes tyre edhe Shqiperia dhe Maqedonia (www.unesco-chair-bioethics.org/UI/C01.aspx) .

Njësitë e Shqipërisë dhe Maqedonisë, përveç platforrmës operative mbi të cilën veprojnë, kanë të përbashkët edhe faktin se të dyja ato jane themeluar dhe drejtohen nga anëtarë të Institutit Alb-Shkenca (IASH).

Konkretisht, Njësia e Maqedonisë është themeluar në dhjetor 2007 nga Prof. Mentor Hamiti, Fakultetit i Shkencave Bashkëkohore të Universitetit të Europes Juglindore në Tetovë dhe anëtar i Seksionit të Shkencave Inxhenierike dhe Teknologjisë së Informacionit të IASH.
Njësia e Shqipërisë është krijuar në maj të vitit 2012 nga Dr. Altin Stafa, mjek neuroradiolog në Spitalin Maggiore Bologna, Itali dhe drejtues i Seksionit të Shkencave Mjekësore të IASH.

Njësia e Maqedonisë
(www.unesco-chair-bioethics.org/UI/C02.aspx?uid=C8CC695D3AA68CD5)


Me një aktivitet të konsoliduar në gjashtë vite veprimtarie, Njësia e drejtuar nga Prof. Mentor Hamiti, e ka shtrirë aktivitetin e saj të promovimit të etikës edhe përtej fushës mjekësore.
Që nga fillimi, Njësia ka konstituar Komitetin Udhëheqës me gjithsejt 11 anëtarë, të cilët janë përfaqesues të 5 fakulteteve të ndryshme në kuadër të UEJL-së. Me këte është siguruar që në kuadër të Njësisë të ketë profesionistë të lëmive të ndryshme, si nga: sociologjia, drejtësia, ambienti jetësor dhe shëndeti, ekologjia, administimi publik dhe biznesi, komunikimi, shkencat bashkohore, etj. Kurse, kuadrot nga shkencat mjeksore, shoqatat joqeveritare dhe institucionet tjera të interesuara për bashkëpunim, janë inkuadruar në Komitetin e zgjeruar të Njësisë. Përbërja e këtillë e Njësisë, e cila posedon edhe zyrën e veçantë në kudër të UEJL-së (Zyra: 305.05, e-mail: ethics@seeu.edu.mk,tel. +389 044 356-175), ka siguruar udhëheqjen e aktiviteteve për promovim të vlerave etike, gatise në të gjitha sferat e jetës.


Janë për t’u përmendur disa nga aktivitetet e shumta, të realizuara nën udhëheqjen e kësaj Njësie:

  • Publikimi dhe distribuimi i posterëve dhe broshurave me moton “Help yourself and others, improve ethical values in our society” (2008), të cilët mjaftë pozitivisht u vlerësuan nga Njësia Qendrore e Bioetikës me seli në Izrael dhe nën udhëheqjen e saj, u organizua shërndarja deri te të gjitha njësitë e Rrjetit Ndërkombëtar të UNESCO-s.
  • Përkthimi i librit të Prof. Amnon Carmi “Inform Consent” në gjuhën shqipe “Pëlqim i Informuar” (2008), i trajtuar si literaturë që i ka munguar bibliotekës shqiptare dhe që i’u ofrohet me qasje të lirë lexuesve shqiptarë!
  • Botimi i librit “Etika dhe Teknologjitë e Informimit” (2009), nga 4 autorë që njëkohësisht janë edhe anëtarë të Komitetit Udhëheqës të Njësisë, i trajtuar si nevojë e kohës për ta patur në gjuhën shqipe dhe si i kushtëzuar nga zhvillimi rapid i teknologjive aktuale!
  • Organizimi periodik i debateve dhe tryezave të diskutimit në UEJL (2009-2011), me përkthim simultan në tri gjuhët zyrtare në UEJL (shqip, anglisht dhe maqedonisht), konform ambientit multietnik ku jetojmë. Tema të trajtuara: Ethics importance in SEEU, Global crisis and the need for ethics, Euthanasia, Fertilization and Kloning, Ethical principles and dilemmas in communication, Eco-Ethics, Intellectual property, Privacy, etj.
  • Përgatitja, miratimi dhe publikimi i Kodit Etik të Universitetit të Evropës Juglindore (2012), në bashkëpunim me institucionet ndërkombëtare partnere: USAID, TEN-network, EDC dhe YEF, që aktualisht konsiderohet si më se i nevojshëm për ta pasur të gjitha universitetet, qoftë private ose publike.
  • Ofrimi i lëndëve të etikës në kuadër të programeve të ndryshme studimore deridilplomike dhe diplomike në UEJL (2011-2013), si: etika e komunikimit, etika e biznesit, etika e administrimit publik, etika dhe TI, etj. Në çrast, ligjëruesit janë njëkohësisht edhe anëtarë të Njësisë por edhe të IASH-it.
  • Numri i punime shkencore të prezentuara dhe të publikuara në konferenca dhe revista të ndryshme ndërkombëtare nga lëmia e etikës (2009-2013), që është në rritje e sipër. Mbi 20 punime, ofrohen nga Njësia, gjegjësisht anëtarët e saj që njëkohësisht janë edhe autorë, si: Ethical Use of Information Technology in Medical Faculties, Teaching with Technology, Internet Ethics and Education, Challenges of Computers and IT in the Coming Decade, Ethics in Political Communication: Macedonian Members of Parliament Should also Learn Ethics, Ecology od the soul, Media practice – principles and practices in Macedonian journalism, Professional Ethics and Abuse, Moral and legal responsibilities–dilemmas faced in pharmacy–experiences from the Republic of Macedonia, Euthanasia for patients with incurable disease- cancer, etj.
  • Memorandume bashkëpunimi të nënshkruara me asociacione të ndryshme të vendit dhe ndërkombëtare (USAID, EDC, YEF, etj) si dhe pjesëmarrja në projekte të përbashkëta (TEN, http://ten.edc.org/; Ethics Web, http://ethicsweb.org/; AEP, http://www.aepmak.org/).

Në kontinuitet Njësia vazhdon me mbajtjen e takimeve të rregullta, shqyrton mundësitë për aplikime në projekte të ndryshme dhe zgjeron bashkëpunimin me të gjitha institucionet e interesuara në vend dhe më gjerë. Vlenë të theksohet, se në agjendën e aktiviteteve për vitin 2013 evidentohet themelimi i Nën-Njësive që do të veprojnë në kuadër të kësaj Njësie, në të gjitha institucionet e arsimit të lartë në Maqedoni. Në themelim e sipër janë: “Njësia e Etikës Mjeksore”, në Universitetin Shtetëror të Tetovës dhe “Etika dhe Literatura”, në Universitetin Goce Delçev të Shtipit.
Pra, veçantia e veprimtarisë së Njësisë së Maqedonisë dhe njëkohesisht një vlerë e shtuar e saj, është pa dyshim konteksti multi-kulturor social në të cilën kjo njësi vepron.


Njesia e Shqiperisë
(www.unesco-chair-bioethics.org/UI/C02.aspx?uid=C8CF061B05B50695)

Aktiviteti themelues i kësaj Njësie duhet konsideruar Konferenca ndërkombetare “Ethics in Medicine” organizuar nga Seksioni i Shkencave Mjeksore te IASH ne 31 mars 2012. Kjo Konferencë, e para ndërkombëtare e këtij lloji organizuar në Shqipëri, pati të ftuar ekspertë nga 7 vende të Europës si dhe nga Izraeli, të cilët trajtuan dimensione thelbësore te etikës mjekësore bashkëkohore. (Kumtesat e plota te kesaj konference mund t’i gjeni ne lidhjen web: www.neuroradiologia.unibo.it/testi.htm ).

Aktualisht, qendra e Njësise është vendosur pranë Rektoratit të Universitetit të Mjekësisë së Tiranës, Institucion në te cilin japin kontributin e vet akademik edhe dy prej anëtareve të Njësisë.
Gjatë vitit të parë të aktivitetit të saj Njësia i fokusoi përpjekjet në konsolidimin e vet struktural, në komunikimin me Institucionet shqiptare të angazhuara direkt apo indirekt në fushën e bioetikës dhe në analizën e ambjentit social shqiptar per të identifikuar fushat e veprimit më efikas.

Në kete periudhe kohe Njësia u perfaqësua gjithashtu në Kongresin VIII te Rrjetit te Bioetikësse UNESCO-s organizuar në Tiberias, Izrael (shtator 2012), në International Congress of Bioemedical Sciences (Tiranë, maj 2013) dhe pergatitet të paraqitet në Kongresin Botëror te Bioetikës në Napoli (19-21 nëntor 2013).

Eshtë e rëndesishme të nënvizohet fakti se Njësia Shqiptare e Bioetikës e Rrjetit Nderkombëtar te Bioetikës UNESCO, nuk ka raporte varësie ndaj asnjë institucioni qeveritar apo jo-qeveritar në Shqipëri.

Si pjesë organike e rrjetit nderkombetar te Bioetikes UNESCO, Njesia Shqiptare, ka per qellim kryesor promovimin e edukimit bioetik ne te gjitha stadet e formimit te kuadrove mjekesore dhe paramjekesore, duke synuar kryesisht formimin ne nivelin universitar, si baza e forcimin te rolit te etikes ne ushtrimin e perditshem te profesionit te mjekesise ne Shqiperi.
Aktiviteti i saj do te synoje propozimin e modeleve te mesimdhenies se etikes mjekesore ne fakultetet e mjekesise, modele te miratuara nga katedra perkatese e UNESCO-s, plotesimin e kurrikulave universitare me koncepte baze te bioetikes, trajnim te pedagogeve pergjegjes per mesimdhenien e etikes mjekesore ne Fakultetet e mjekesise, aktivitete informuese per personelin mjekesor, etj.

berese; jo mirepret gjithashtu ide bashkepunimi te cilat kane per qellime rritjen dhe forcimin e vlerave etike si pjese themelore ne edukimin e profesionisteve te mjekësise dhe në ushtrimin etik te këtij profesioni ne Shqipëri.

Aktiviteti i Njësive te Shqipërisë dhe Maqedonisë, pjesë e Rrjetit Ndërkombetar të Katedrës së Bioetikës së UNESCO-s, jane një tjetër shembull i veprimitarisë ndërkombëtare të Institutit Alb-Shkenca dhe i potencialit intelektual të këtij Instituti në rritjen dhe promovimin e shkences dhe kultures shqiptare, përmes krijimit të urave të bashkëpunimit mes komunitetit shkencor qe vepron në trojet shqipfolese te Ballkanit, si pjese e komunitetit intelektual ndërkombëtar.

Last Updated on Tuesday, 16 September 2014 14:03
 
27
Aug
2014
Deklaratë për shtyp IASH - "Vidatox" PDF Shtyp Shpërndaje me e-post
Shkruar nga Administrator   
AddThis Social Bookmark Button

Deklaratë për shtyp IASH - "Vidatox"

 
09
Apr
2014
7 Prilli 1939 – Kujtime e Shqetësime PDF Shtyp Shpërndaje me e-post
Shkruar nga Administrator   
AddThis Social Bookmark Button

Sami  Repishti

 Shtatedhjete e pese vjet ma pare, Shqiperia, mbas nji jete 27 vjeçare ne pavaresi te brishte, u sulmue ushtarakisht nga Italia fashiste. Qendresa shqiptare ne brigjet e Adriatikut ka qene e shkurte dhe e paorganizueme. Tue pase parasyshe vullnetin popullor me kundershtue sulmin brigantesk te Italise, dhe pa-aftesine ushtarake te sulmuesit, nji dobesi qe u vertetue 18 muej ma vone ne luften kunder Greqise, sot mund te themi se Shqiperia humbi rastin historik me i tregue botes frymen e vet liridashese dhe me demaskue dobesine e fashizmit italian, - nji monster tete miljone bajonetesh me kambe argjili. 

Fashizmi italian e kuptonte qe shqiptaret nuk pranojshin okupimin, dhe ndermorri korruptimin e figurave kryesore qeveritare e jo-qeveritare ne Shqiperi, qe fatkeqsisht nuk ishin te paketa. Sot, emnat e tyne jane te njohun dhe te perbuzun  “…individe te dalluem vetem per nivelin e servilizmit tyne ndaj italianeve” (B.Fischer,Albania,36) Megjithate, ndjesite e thella patriotike te popullsise shperthyen ne demonstata anti-italiane, thelbi i te cilave ishte qendrimi burrenor i rinise shqiptare, breznia e pare e rritun dhe e edukueme ne nji Shqiperi te lire.

Akti agresiv i 7 prillit 1939, nuk ishte nji gjest i veçuem; ai ishte perfundimi logjik i nji politike shumevjeçare qe solli vendin tone ne gremine. Me Traktatet skllaveruese te lidhuna me Italine fashiste ne 1926, 1927 dhe nenshtrimin ekonomik dhe financiar te vendit, u ba i mundun 7 prilli. Gjesti i “Mbretnise Shqiptare” ne 1935, si vendi i vetem ne bote qe aprovoi okupimin e Ethiopise nga Italia fashiste, dhe dalja nga Lidhja e Kombeve, nji organizate qe kishte sigurue me sukses pavaresine e Shqiperise qe ne vitin 1920, i tregoi botes se Shqiperia ishte tashma nji satelit i Italise fashiste pa peshe nderkombetare.  Kjo spjegon indiferencen e plote te Fuqive te Medha ndaj protestave shqiptare. Grushti i fundit u dha nga vendet fqinje, Jugosllavia dhe Greqia, qe shpejtuen me deklarue se pushtimi italian i Shqiperise nuk prekte miqesine “tradicionale ne mes te dy vendeve”(Metaxas per Mussolinin)

Ne Washington,D,C, me 7 prill 1939, Presidenti F.D.Roosevelt dhe Sekretari i Shtetit C.Hull vendosen:” …te mos njohin pushtimin (e Shqiperise)siç nuk kishin njohur as aneksimin e Ethiopise nga Mussolini ne 1936. Rane gjithashtu dakord qe DoS te vazhdonte njohjen e Faik Konices si perfaqesues te vendit tij”(I.Konomi.Faik Konica,194). Nje qendrim te ketill treguen edhe Turqia e Egjipti, dy shtete qe mbajten legatat shqiptare te hapuna gjate L2B. Me 8 prill 1939, Sekretari i Shtetit C,Hull lexoi nje deklarate ku thuhej: ‘Pushtimi me force dhe i dhuneshem i Shqiperise eshte padyshim nje kercenim tjeter ndaj paqes ne bote. Do te ishte driteshkurtesi qe te mos mbahej shenim ky zhvillim i metejshem…”(I.Konomi. idem)

   Shume ashte thane dhe shkrue per 7 prillin 1939, dhe “rezistencen”. Ma shume folklor! Pak te dhana jane te sakta. Njihen vetem emnat e deshmorit Mujo Ulqinaku dhe komandantit  te Gjindarmerise, Abaz Kupi. Ne kujtimet e tia, Kolonel Sami Koka, i Shtabit te Ushtrise Shqiptare, deshmitar okular, shkruen:

“…Me njoftuan se me kishte kerkuar Mbreti. E gjeta Mbretin ne shtepine e Xhelalit ( te vellait) te shqetesuar si asnje here me pare, i nervozuar por bente gajret me zor…’Duhet te shkosh e te takohesh me Guzzonin, dhe kete here ke per te qene vetem…’ me tha. U nisa per Durres. Nga porti dukeshin ne det te hapur kryqezoret italiane dhe benzinatat qe venin e vinin….Ne tentativat e para te italianeve per te shkelur ne bregun tone pati te vrare e te plagosur nga te dy anet. Italianet me ane te Kryqit te Kuq terhiqnin te plagosurit e tyre e te vraret per ne kryqezor; po ate gje benim edhe ne me tonet, por me mjete primitive, dhe me zemer te madhe… U nisa drejt kryqezorit ku qe Guzzoni dhe shtabi. Prapa tij rrinin gjithe keshilltaret ushtarake qe kishin qene tek ne, dhe i njihja te gjithe, e qeshnin…

Ne gjendje nervoziteti kur shikonte te vraret qe ktheheshin ne anije, Guzzoni ne kembe, filloi te diktoje kerkesat e tij ne emer te Mussolinit. Sipas tyre, Italia kerkonte qe Mbreti te pranonte ate qe u be me vone, bashkimin me Italine, dhe Zogu perkohesisht te qendronte ne krye si Beu i Marokut. Ata kerkonin  qe Zogun ta zinin ne befasi ne Tirane, dhe ta detyronin te firmoste nenshtrimin…

‘Z. Gjeneral, i thashe, kjo qe propozoni eshte jashte kompetencave te mia…. Megjithate une do t’ia referoj Mbretit dhe do t’u dergoj pergjigje me radio…’